Εκπαιδ. Μονάδες

«Τους καιρούς μας σαρώνει μια χιονοστιβάδα αλλαγών. Λέγεται συχνά πως κλειδί για το μέλλον είναι η Εκπαίδευση. Πράγματι, αλλά ένα κλειδί γυρνάει προς δύο κατευθύνσεις: η μία κρατά κλειδωμένους τους διαθέσιμους πόρους· η αντίθετη τους απελευθερώνει. Για να βγούμε νικητές από την κρίση, πρέπει να ανακαλύψουμε τις πραγματικές μας δημιουργικές δυνάμεις. Πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε αλλιώς τον εαυτό μας και να συμπεριφερόμαστε αλλιώς μεταξύ μας. Πρέπει να μάθουμε να λειτουργούμε με ΑΛΛΗ ΛΟΓΙΚΗ».

 Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου: Ken Robinson (2011). “ΑΛΛΗ ΛΟΓΙΚΗ – ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ”, Αθήνα: εν πλώ

Η εκπαιδευτική συνέργεια στα σχολεία του απόδημου ελληνισμού

Λίγο ακόμα να σηκωθούμε.
Λίγο ψηλότερα, λίγο ψηλότερα, λίγο ψηλότερα.

Γεώργιος Σεφέρης

Η «συνέργεια» είναι μια λέξη της ελληνικής γλώσσας που έχει πλουτίσει άλλες γλώσσες, όπως το αγγλικό «synergy» και το γαλλικό «synergie». Όταν συνεργούν δύο άτομα το αποτέλεσμα της σύμπραξής τους δεν είναι το απλό αριθμητικό άθροισμα «ένα συν ένα». Ο Αριστοτέλης υποστήριζε: «Το όλον είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών». Το τελικό προϊόν συνδυάζοντας τη συμπληρωματικότητα των μερών με την ενότητα του όλου είναι εμπλουτισμένο και διαφορετικό.

Μια ελληνική παροιμία λέει: «Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη». Η εν λόγω ρήση βρίσκει εφαρμογή στο ποδόσφαιρο. Για τη νίκη πρέπει να συνεργαστούν πολλοί μαζί. Το διαπιστώσαμε το 2004 στη Λισσαβώνα όταν εθνική μας ομάδα κατέκτησε το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου. Τότε, ο ξένος τύπος επαίνεσε την αξία της συνεργασίας των Ελλήνων παικτών. Ένας Πορτογάλος ανταποκριτής παρατήρησε: «Εάν το ποδόσφαιρο είναι ομαδικότητα, πειθαρχία και αποφασιστικότητα, ομολογώ ότι ποτέ δεν έχω δει τέτοια τέλεια παράσταση».  Ήταν ολοφάνερο ότι η ποιότητα της ομάδας ξεπέρασε την ποιότητα των ατομικών παικτών. Η δύναμη της συνέργειας θα πρεπε να χρωματίζει και την ποιότητα της ελληνικής εκπαίδευσης στο εξωτερικό. Σε ένα σχολείο δεν μπορεί ένας εκπαιδευτικός να εργάζεται μόνος του αγνοώντας τους άλλους και τη σχολική ηγεσία. Τα επιτεύγματα των εξαιρετικών σχολείων, δεν είναι έργο ενός ατόμου, αλλά καρπός πρωτοβουλιών μικρο-ομάδων, που καλλιεργούν αρμονικές σχέσεις και διαμορφώνουν τις συλλογικές αποφάσεις.

Το σχολείο, ως οργανωμένο σύστημα μερών που συσχετίζονται λειτουργικά για την επίτευξη κοινών σκοπών, δομείται με βάση την ποιότητα της ομαδικής εργασίας που αναπτύσσεται στο εσωτερικό του. Όπως στο ποδόσφαιρο ο τερματοφύλακας δεν αφήνει το τέρμα για να κάνει τον επιθετικό, έτσι κάθε μέλος του σχολείου προσφέρει τις ιδιαίτερες γνώσεις, ικανότητες και δεξιότητες στην υπηρεσία του συνόλου. Η ειλικρινής επικοινωνία των εκπαιδευτικών είναι απαραίτητη για τη συνεχή καλυτέρευση της μάθησης των μαθητών. Τα σχολεία βελτιώνονται προς όφελος όλων μόνο όταν κάθε εκπαιδευτικός είναι μέλος μιας ή περισσότερων ομάδων που συνεργάζονται παραγωγικά για την επίλυση των προβλημάτων, παρέχουν αμοιβαία συναισθηματική στήριξη και προωθούν διαπροσωπική λογοδοσία και ανατροφοδότηση. Οι καθημερινές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των διδασκόντων βοηθούν στην εμβάθυνση της κατανόησης του περιεχομένου, την ανάλυση των παιδαγωγικών πρακτικών, τη διαμόρφωση κοινών κριτηρίων αξιολόγησης των μαθητών και την επίλυση των πολύπλοκων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν καθημερινά στις τάξεις τους.

Εκπαιδευτική συνέργεια είναι η ικανότητα να εργαζόμαστε όλοι μαζί για ένα κοινό όραμα. Είναι απαραίτητη στους διδάσκοντες και τους ηγέτες των σχολείων του εξωτερικού, στο πολυπολιτισμικό περιβάλλον της εκάστοτε χώρας διαμονής. Καθώς οι διαφορετικοί μέτοχοι της σχολικής κοινότητας, όπως εκπαιδευτικοί, διευθυντές, πρόεδροι, μέλη σχολικών επιτροπών των γονέων, συνεργάζονται με εμπιστοσύνη, διερευνούν τις καταστάσεις και θέτουν στόχους που συναποδέχονται, επαυξάνουν την μορφωτική πρόοδο των μαθητών. Όταν όλοι οι εκπαιδευτικοί φορείς της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης συμπράξουν σε ένα πλαίσιο συναντίληψης, τότε είναι βέβαιο ότι ο μόχθος όλων θα καρποφορήσει. Στα επιτυχημένα σχολεία η συλλογική μάθηση είναι συνώνυμο της αλλαγής νοοτροπίας. Με άλλα λόγια «μαθαίνω σημαίνει αλλάζω συμπεριφορά».

Ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης αξιώνει, «να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα». Για το γενικό καλό του ενιαίου Απόδημου Ελληνισμού η σύμπλευση και συνεργασία όλων είναι αναγκαία. Δεν πρέπει να νοιαζόμαστε ποιος θα πάρει τα «εύσημα». Όταν όλοι παρέχουμε αμέριστη αρωγή ο ένας στον άλλον, στο τέλος όλοι θα ωφεληθούμε!

Ο Συντονιστής Εκπαίδευσης

Δρ. Γεώργιος Κόσυβας