Εκπαιδ. Μονάδες

Αποτέλεσμα εικόνας για ΒΙΟΥ ΜΑΘΗΣΗΣ

 

Παιδεία και αρετή και γνώση όσο κι αν είναι άγνωστα στους πολλούς, είναι το πιο γλυκό πράγμα στη ζωή του ανθρώπου.

Σωκράτης

 

Νόμος 1566/1985 (ΦΕΚ 167, τ. α΄)

Άρθρο 1
Σκοπός
1. Σκοπός της πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης είναι να συμβάλει στην ολόπλευρη, αρμονική και ισόρροπη ανάπτυξη των διανοητικών και ψυχοσωματικών δυνάμεων των μαθητών, ώστε, ανεξάρτητα από φύλο και καταγωγή, να έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε ολοκληρωμένες προσωπικότητες και να ζήσουν δημιουργικά.
Ειδικότερα υποβοηθεί τους μαθητές:
α) Να γίνονται ελεύθεροι, υπεύθυνοι, δημοκρατικοί πολίτες, να υπερασπίζονται την εθνική ανεξαρτησία, την εδαφική ακεραιότητα της χώρας και τη δημοκρατία, να εμπνέεται από αγάπη προς τον άνθρωπο, τη ζωή και τη φύση και να διακατέχονται από πίστη προς την πατρίδα και τα γνήσια στοιχεία της ορθόδοξης χριστιανικής παράδοσης. Η ελευθερία της θρησκευτικής τους συνείδησης είναι απαραβίαστη.
β) Να καλλιεργούν και να αναπτύσσουν αρμονικά το πνεύμα και το σώμα τους, τις κλίσεις, τα ενδιαφέροντα και τις δεξιότητές τους. Να αποκτούν, μέσα από τη σχολική τους αγωγή, κοινωνική ταυτότητα και συνείδηση, να αντιλαμβάνονται και να συνειδητοποιούν την κοινωνική αξία και ισοτιμία της πνευματικής και της χειρωνακτικής εργασίας. Να ενημερώνονται και να ασκούνται πάνω στη σωστή και ωφέλιμη για το ανθρώπινο γένος χρήση και αξιοποίηση των αγαθών του σύγχρονου πολιτισμού, καθώς και των αξιών της λαϊκής μας παράδοσης.
γ) Να αναπτύσσουν δημιουργική και κριτική σκέψη και αντίληψη συλλογικής προσπάθειας και συνεργασίας, ώστε να αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και με την υπεύθυνη συμμετοχή τους να συντελούν αποφασιστικά στην πρόοδο του κοινωνικού συνόλου και στην ανάπτυξη της πατρίδας μας.
δ) Να κατανοούν τη σημασία της τέχνης, της επιστήμης και της τεχνολογίας, να σέβονται τις ανθρώπινες αξίες και να διαφυλάσσουν και προάγουν τον πολιτισμό.
ε) Να αναπτύσσουν πνεύμα φιλίας και συνεργασίας με όλους τους λαούς της γης, προσβλέποντας σε έναν κόσμο καλύτερο, δίκαιο και ειρηνικό.

 

Σύγχρονη πρόκληση των σχολείων:

Έχει καταστεί σαφές παντού ότι τα σχολεία που διαθέτουμε σήμερα δεν θα μπορέσουν να δώσουν την ευκαιρία στους μαθητές να μάθουν όλα όσα είναι αναγκαία στο μέλλον. Η απαίτηση για καλύτερη ποιότητα διδασκαλίας και μάθησης και πιο δίκαιη και αποτελεσματική εκπαίδευση είναι καθολική. Πράγματι, τα εκπαιδευτικά συστήματα αντιμετωπίζουν μια διπλή πρόκληση: πώς να αλλάξουν τα σχολεία ώστε οι μαθητές να αποκτήσουν νέους τύπους γνώσεων και δεξιοτήτων που απαιτούνται σε μια απρόβλεπτα μεταβαλλόμενη κοινωνία της γνώσης, και πώς να καταστήσουν αυτή τη νέα μάθηση εφικτή για όλους τους νέους ανθρώπους ανεξάρτητα από κοινωνικοοικονομικές συνθήκες της ζωής τους. Η επιτυχία σε αυτές τις προκλήσεις αποτελεί τόσο ηθική όσο και οικονομική ανάγκη για όλες τις κοινωνίες και όλους τους ηγέτες. Αποτελεί μια ηθική υποχρέωση επειδή η ευημερία κάθε ανθρώπου, και τελικά η ευτυχία του, προκύπτει από τη γνώση, τις δεξιότητες και τις κοσμοθεωρίες που του προσφέρει μια καλή μόρφωση. Αποτελεί επίσης οικονομική ανάγκη επειδή ο πλούτος των εθνών εξαρτάται όσο ποτέ άλλοτε από την τεχνογνωσία.
Από το βιβλίο του Pasi Sahlberg (2013). Φινλανδικά Μαθήματα, εκδ. επίκεντρο, σ. 37.

 

Κλειδί για το μέλλον είναι η Εκπαίδευση

«Τους καιρούς μας σαρώνει μια χιονοστιβάδα αλλαγών. Λέγεται συχνά πως κλειδί για το μέλλον είναι η Εκπαίδευση. Πράγματι, αλλά ένα κλειδί γυρνάει προς δύο κατευθύνσεις: η μία κρατά κλειδωμένους τους διαθέσιμους πόρους· η αντίθετη τους απελευθερώνει. Για να βγούμε νικητές από την κρίση, πρέπει να ανακαλύψουμε τις πραγματικές μας δημιουργικές δυνάμεις. Πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε αλλιώς τον εαυτό μας και να συμπεριφερόμαστε αλλιώς μεταξύ μας. Πρέπει να μάθουμε να λειτουργούμε με ΑΛΛΗ ΛΟΓΙΚΗ».

 Από την παρουσίαση στο οπισθόφυλλο του βιβλίου: Ken Robinson (2011). “ΑΛΛΗ ΛΟΓΙΚΗ – ΓΙΑ ΜΙΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΚΟΤΗΤΑΣ”, Αθήνα: εν πλώ

 

Οκτώ βασικές ικανότητες της δια βίου μάθησης (Ευρωπαϊκό Συμβούλιο)

Τα σχολεία του Απόδημου Ελληνισμού ενθαρρύνουν την προσωπική ανάπτυξη των μαθητών στο ευρύτερο κοινωνικό και πολιτιστικό πλαίσιο. Τα αμιγή σχολεία παρέχουν τυπική εκπαίδευση και τα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού (ΤΕΓ)  μη τυπική εκπαίδευση. Οι δύο τύποι σχολείων περιλαμβάνουν την απόκτηση ικανοτήτων – γνώσεων, δεξιοτήτων και στάσεων – σε διάφορους τομείς. Η προσωπική ανάπτυξη λαμβάνει χώρα σε ποικίλα πνευματικά, ηθικά, κοινωνικά και πολιτισμικά πλαίσια. Περιλαμβάνει την συνειδητοποίηση της κατάλληλης συμπεριφοράς, την κατανόηση του περιβάλλοντος στο οποίο ζουν οι μαθητές και την ανάπτυξη της ατομικής τους ταυτότητας. Αυτοί οι στόχοι καλλιεργούνται με την ευαισθητοποίηση των μαθητών για τον πλούτο του ελληνικού και οικουμενικού πολιτισμού. Τα σχολεία πρέπει να οδηγούν τους μαθητές στον σεβασμό των παραδόσεων κάθε χώρας, αναπτύσσοντας και διατηρώντας την εθνική και πολιτιστική ταυτότητα των μαθητών. Οι μαθητές είναι μελλοντικοί πολίτες της Ευρώπης και του κόσμου. Ως εκ τούτου, τα σχολεία πρέπει να μεριμνήσουν προκειμένου να ανταποκριθούν στις προκλήσεις ενός ταχέως μεταβαλλόμενου κόσμου. Το 2006 το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκριναν ένα ευρωπαϊκό πλαίσιο για βασικές ικανότητες για τη διά βίου μάθηση. Προσδιόρισαν οκτώ βασικές ικανότητες που χρειάζονται όλα τα άτομα για προσωπική ολοκλήρωση και την ανάπτυξη, την ενεργό συμμετοχή του πολίτη, την κοινωνική ένταξη και την απασχόληση:

  1. επικοινωνία στη μητρική γλώσσα,
  2. επικοινωνία σε ξένες γλώσσες,
  3. μαθηματική ικανότητα και βασικές ικανότητες στην επιστήμη και την τεχνολογία,
  4. ψηφιακή ικανότητα,
  5. «μαθαίνω πώς να μαθαίνω»,
  6. Κοινωνικές και πολιτικές ικανότητες,
  7. αίσθημα πρωτοβουλίας και επιχειρηματικότητας,
  8. πολιτιστική συνείδηση ​​και έκφραση.

Στο προηγούμενο πλαίσιο τα σχολεία του Απόδημου Ελληνικού θα πρέπει:

  • Να είναι σύγχρονα και εξωστρεφή παρέχοντας στους μαθητές πλούσιες και υψηλής ποιότητας εμπειρίες μάθησης.

  • Να προωθούν πρωτοβουλίες και καινοτομίες που υποστηρίζουν τη μάθηση όλων των μαθητών.

  • Να ενθαρρύνουν την προσέγγιση των πολιτισμών με αμοιβαία κατανόηση προωθώντας ένα κλίμα εμπιστοσύνης, σεβασμού και δημιουργικότητας στις εκπαιδευτικές κοινότητες.

 

Η εκπαιδευτική συνέργεια στα σχολεία του απόδημου ελληνισμού

Λίγο ακόμα να σηκωθούμε.
Λίγο ψηλότερα, λίγο ψηλότερα, λίγο ψηλότερα.

Γεώργιος Σεφέρης

Η «συνέργεια» είναι μια λέξη της ελληνικής γλώσσας που έχει πλουτίσει άλλες γλώσσες, όπως το αγγλικό «synergy» και το γαλλικό «synergie». Όταν συνεργούν δύο άτομα το αποτέλεσμα της σύμπραξής τους δεν είναι το απλό αριθμητικό άθροισμα «ένα συν ένα». Ο Αριστοτέλης υποστήριζε: «Το όλον είναι μεγαλύτερο από το άθροισμα των μερών». Το τελικό προϊόν συνδυάζοντας τη συμπληρωματικότητα των μερών με την ενότητα του όλου είναι εμπλουτισμένο και διαφορετικό.

Μια ελληνική παροιμία λέει: «Ένας κούκος δεν φέρνει την άνοιξη». Η εν λόγω ρήση βρίσκει εφαρμογή στο ποδόσφαιρο. Για τη νίκη πρέπει να συνεργαστούν πολλοί μαζί. Το διαπιστώσαμε το 2004 στη Λισσαβώνα όταν εθνική μας ομάδα κατέκτησε το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα ποδοσφαίρου. Τότε, ο ξένος τύπος επαίνεσε την αξία της συνεργασίας των Ελλήνων παικτών. Ένας Πορτογάλος ανταποκριτής παρατήρησε: «Εάν το ποδόσφαιρο είναι ομαδικότητα, πειθαρχία και αποφασιστικότητα, ομολογώ ότι ποτέ δεν έχω δει τέτοια τέλεια παράσταση».  Ήταν ολοφάνερο ότι η ποιότητα της ομάδας ξεπέρασε την ποιότητα των ατομικών παικτών. Η δύναμη της συνέργειας θα πρεπε να χρωματίζει και την ποιότητα της ελληνικής εκπαίδευσης στο εξωτερικό. Σε ένα σχολείο δεν μπορεί ένας εκπαιδευτικός να εργάζεται μόνος του αγνοώντας τους άλλους και τη σχολική ηγεσία. Τα επιτεύγματα των εξαιρετικών σχολείων, δεν είναι έργο ενός ατόμου, αλλά καρπός πρωτοβουλιών μικρο-ομάδων, που καλλιεργούν αρμονικές σχέσεις και διαμορφώνουν τις συλλογικές αποφάσεις.

Το σχολείο, ως οργανωμένο σύστημα μερών που συσχετίζονται λειτουργικά για την επίτευξη κοινών σκοπών, δομείται με βάση την ποιότητα της ομαδικής εργασίας που αναπτύσσεται στο εσωτερικό του. Όπως στο ποδόσφαιρο ο τερματοφύλακας δεν αφήνει το τέρμα για να κάνει τον επιθετικό, έτσι κάθε μέλος του σχολείου προσφέρει τις ιδιαίτερες γνώσεις, ικανότητες και δεξιότητες στην υπηρεσία του συνόλου. Η ειλικρινής επικοινωνία των εκπαιδευτικών είναι απαραίτητη για τη συνεχή καλυτέρευση της μάθησης των μαθητών. Τα σχολεία βελτιώνονται προς όφελος όλων μόνο όταν κάθε εκπαιδευτικός είναι μέλος μιας ή περισσότερων ομάδων που συνεργάζονται παραγωγικά για την επίλυση των προβλημάτων, παρέχουν αμοιβαία συναισθηματική στήριξη και προωθούν διαπροσωπική λογοδοσία και ανατροφοδότηση. Οι καθημερινές αλληλεπιδράσεις μεταξύ των διδασκόντων βοηθούν στην εμβάθυνση της κατανόησης του περιεχομένου, την ανάλυση των παιδαγωγικών πρακτικών, τη διαμόρφωση κοινών κριτηρίων αξιολόγησης των μαθητών και την επίλυση των πολύπλοκων προκλήσεων που αντιμετωπίζουν καθημερινά στις τάξεις τους.

Εκπαιδευτική συνέργεια είναι η ικανότητα να εργαζόμαστε όλοι μαζί για ένα κοινό όραμα. Είναι απαραίτητη στους διδάσκοντες και τους ηγέτες των σχολείων του εξωτερικού, στο πολυπολιτισμικό περιβάλλον της εκάστοτε χώρας διαμονής. Καθώς οι διαφορετικοί μέτοχοι της σχολικής κοινότητας, όπως εκπαιδευτικοί, διευθυντές, πρόεδροι, μέλη σχολικών επιτροπών των γονέων, συνεργάζονται με εμπιστοσύνη, διερευνούν τις καταστάσεις και θέτουν στόχους που συναποδέχονται, επαυξάνουν την μορφωτική πρόοδο των μαθητών. Όταν όλοι οι εκπαιδευτικοί φορείς της ελληνόγλωσσης εκπαίδευσης συμπράξουν σε ένα πλαίσιο συναντίληψης, τότε είναι βέβαιο ότι ο μόχθος όλων θα καρποφορήσει. Στα επιτυχημένα σχολεία η συλλογική μάθηση είναι συνώνυμο της αλλαγής νοοτροπίας. Με άλλα λόγια «μαθαίνω σημαίνει αλλάζω συμπεριφορά».

Ο ποιητής Γιώργος Σεφέρης αξιώνει, «να σηκωθούμε λίγο ψηλότερα». Για το γενικό καλό του ενιαίου Απόδημου Ελληνισμού η σύμπλευση και συνεργασία όλων είναι αναγκαία. Δεν πρέπει να νοιαζόμαστε ποιος θα πάρει τα «εύσημα». Όταν όλοι παρέχουμε αμέριστη αρωγή ο ένας στον άλλον, στο τέλος όλοι θα ωφεληθούμε!

Ο Συντονιστής Εκπαίδευσης

Δρ. Γεώργιος Κόσυβας