Αξιοποίηση της Ψηφιακής Τεχνολογίας

 

 

Η Ενσωμάτωση της Ψηφιακής Τεχνολογίας στις Εκπαιδευτικές Μονάδες της  Ελληνόγλωσσης Εκπαίδευσης

Η επίδραση του κόσμου των «Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας» (ΤΠΕ) είναι καθολική και αυξανόμενη. H ψηφιακή τεχνολογία έχει φέρει επανάσταση βελτιώνοντας πολλές πλευρές της ζωής μας, το ίδιο ισχύει και για την εκπαίδευση. Επιτρέπει σε όλους να μαθαίνουν οπουδήποτε και οποτεδήποτε, μέσω κατάλληλων ψηφιακών συσκευών, μόνοι τους ή με τη βοήθεια καταρτισμένων εκπαιδευτών. Καθώς η τεχνολογία διαδραματίζει βαρύνουσα σημασία στην καθημερινή μας ζωή, συνεπιφέρει αλλαγές και τον τρόπο με τον οποίο μαθαίνουν οι μαθητές και οι μαθήτριες στην τάξη.

Η αξιοποίηση της τεχνολογίας συμβάλλει στη δραστηριοποίηση των μαθητών στη μαθησιακή διαδικασία, ενθαρρύνει την ατομική μάθηση και τη συνεργασία. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να επωφεληθούν από το ενδιαφέρον των μαθητών και να ενσωματώσουν την τεχνολογία στην τάξη τους κάνοντας τη μάθηση αποτελεσματική και διατηρώντας την αφοσίωσή τους στο μάθημα. Έτσι δημιουργούνται νέες ευκαιρίες για τα σχολεία, τους εκπαιδευτικούς και τους εκπαιδευόμενους.

Ορισμένες καινοτόμες μορφές αξιοποίησης της ψηφιακής τεχνολογίας στην εκπαίδευση είναι οι ακόλουθες:

  • Αξιοποίηση των ΤΠΕ στα σχολικά μαθήματα: Η ενσωμάτωση των «Τεχνολογιών της Πληροφορίας και της Επικοινωνίας» (ΤΠΕ) στη διδασκαλία των διαφόρων μαθημάτων του σχολικού προγράμματος με χρήση κατάλληλων εκπαιδευτικών λογισμικών αποτελεί σημαντική επιλογή των σχεδιαστών των Προγραμμάτων Σπουδών. Σε πολλά μαθήματα η ψηφιακή τεχνολογία αποτελεί γέφυρα για τη σταδιακή μετάβαση στον αφηρημένο συλλογισμό. Διευκολύνει τη διερεύνηση, τον πειραματισμό, τη διαχείριση των δεδομένων, την εξαγωγή συμπερασμάτων και τον εμπλουτισμό της μάθησης.
  • Ο Διαδραστικός Πίνακας: Ο Διαδραστικός Πίνακας (Interactive whiteboard) είναι μια ψηφιακή συσκευή αφής που συνδέεται με έναν υπολογιστή και ένα προβολικό . Το προβολικό (προτζέκτορας) προβάλλει το οπτικό σήμα εξόδου από τον υπολογιστή στην επιφάνεια του λευκού πίνακα και δημιουργούνται εικόνες ή δεδομένα. Ο χρήστης μπορεί να αλληλεπιδράσει με τα εικονιζόμενα αντικείμενα, χρησιμοποιώντας με την αφή το δάχτυλό του ως ποντίκι, απευθείας στην οθόνη. Ο Διαδραστικός Πίνακας είναι ένα ισχυρό εργαλείο στην τάξη, που αυξάνει το ενδιαφέρον και την αυτοπεποίθηση των μαθητών, παρέχει περισσότερες ευκαιρίες συμμετοχής και συνεργασίας καθώς και επιλογές διαφορετικών στυλ μάθησης (ακουστικό, οπτικό, απτικό).

  • Ψηφιοποίηση των διδακτικών βιβλίων. Οι μαθητές ως ηλεκτρονικοί αναγνώστες μπορούν να χρησιμοποιούν ψηφιακά βιβλία και διαθέσιμες ηλεκτρονικές πηγές δεδομένων (π.χ. ψηφιακά βιβλία ΥΠ.Π.Ε.Θ., ψηφιακό υλικό του Κ.Ε.Γ.)
  • Διαδικτυακές τάξεις: Τα αμιγή σχολεία του εξωτερικού και τα Τμήματα Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού μπορούν να συνδέονται διαδικτυακά με άλλα σχολεία και να οργανώνουν με απευθείας σύνδεση κοινά μαθήματα και projects στην ελληνική γλώσσα, τις επιστήμες ή σε θέματα πολιτιστικού ενδιαφέροντος. Επίσης μπορούν να έχουν πρόσβαση σε έτοιμα μαθήματα ή διαθέσιμα εκπαιδευτικά προγράμματα.
  • Διαφοροποιημένη και εξατομικευμένη διδασκαλία και μάθηση: Με την αύξηση της ψηφιακής τεχνολογίας στην τάξη, οι εκπαιδευτικοί έχουν πλέον περισσότερες δυνατότητες να προσαρμόζουν τα μαθήματα, τις δραστηριότητες και τις οδηγίες τους σε κάθε διδακτική ομάδα ή παιδί. Μπορούν να προβαίνουν σε διαφοροποίηση της διδασκαλίας και να αναθέτουν εργασίες σε κάθε μαθητή ή μαθήτρια.
  • Διαδικτυακές πλατφόρμες: Οι εκπαιδευτικοί μπορούν να αξιοποιήσουν τα εργαλεία Web 2 (π. χ. forum επικοινωνίας, Blogs και Wikis) και να βοηθήσουν τους μαθητές της τάξης να μοιράζονται πληροφορίες, να συνεργάζονται online, να σχολιάζουν τις δραστηριότητες των άλλων, να σχεδιάζουν και να επιτυγχάνουν στόχους από κοινού. Η ανταλλαγή ιδεών και μηνυμάτων μεταξύ εκπαιδευτικού και μαθητών προάγει τη μάθηση. Οι εκπαιδευτικοί μπορούν επίσης να παρέχουν ανατροφοδότηση, εξατομικευμένη βοήθεια και επιβράβευση απευθείας στους μαθητές μέσα από διαδικτυακές πλατφόρμες ή σε σύνδεση με εκπαιδευτικές πύλες.

  • Μαθητές με μαθησιακές δυσκολίες: Η κατάλληλη αξιοποίηση της ψηφιακής τεχνολογίας τονώνει τα κίνητρα των μαθητών και κεντρίζει το ενδιαφέρον των μαθητών που εμφανίζουν δυσκολίες μάθησης. H χρήση ενός εικονιστικού κόσμου, φαίνεται ότι βοηθά στη συμπερίληψη ατόμων με μαθησιακά προβλήματα. Η επικοινωνία μέσω υπολογιστή μπορεί να μειώσει τις δυσκολίες που εκδηλώνουν οι εν λόγω μαθητές στην καθημερινότητά τους.
  • Αξιοποίηση ποικιλίας εκπαιδευτών: Η αύξηση της ψηφιακής τεχνολογίας επηρέασε τη διαθεσιμότητα και την πρόσβαση σε καθηγητές, λογοτέχνες και επιστήμονες από όλο τον κόσμο. Για παράδειγμα ένα τμήμα μάθησης της Ελληνικής Γλώσσας στο Λονδίνο μπορεί να αποτελεί μια πολυπολιτισμική αίθουσα διδασκαλίας με διδάσκοντες που προέρχονται από την Κύπρο, την Ελλάδα, τη Μ. Βρετανία και άλλες χώρες. Εκπαιδευτικοί με διαφορετικές καταβολές φέρνουν στο μαθησιακό προσκήνιο τις δικές τους μοναδικές εμπειρίες, γνώσεις, πολιτισμούς και γλώσσες.
  • Συνεργασία και μάθηση από ομοτίμους στην τάξη: Με την αύξηση της πρόσβασης στην ηλεκτρονική μάθηση, εάν παρέχεται μερική ή πλήρης διδασκαλία στο διαδίκτυο, είναι δυνατό να αναπτυχθούν ευκαιρίες συνεργασίας των μαθητών από τα πέρατα της οικουμένης. Εφόσον είναι εφικτό οι τάξεις, μπορούν να απαρτίζονται από μαθητές από όλο τον κόσμο αυξάνοντας τους τρόπους σκέψης και συμβολής στις συζητήσεις και τα μαθήματα της τάξης. Μέσα και έξω από την αίθουσα διδασκαλίας οι μαθητές μπορούν να συνεργάζονται μέσα από ηλεκτρονικές πλατφόρμες ανταλλάσσοντας ιδέες. Η μάθηση από ομοτίμους (peer-to-peer learning) έχει γίνει δημοφιλής, καθώς οι μαθητές μοιράζονται πληροφορίες και συζητούν online. Οι εκπαιδευτικοί ενθαρρύνουν και δημιουργούν αίθουσες διδασκαλίας που εμπνέουν συζητήσεις μεταξύ ομοτίμων.

  • Μάθηση από το κινητό: Υπάρχουν προγράμματα εκμάθησης που αναπτύχθηκαν για iPads, iPhones και smartphones. Ιδιαίτερα οι ενήλικες εκπαιδευόμενοι μπορούν να έχουν απευθείας σύνδεση σε μαθήματα και προγράμματα και να μελετούν ακόμα και από το κινητό τους τηλέφωνο.

Η αύξηση της χρήσης της τεχνολογίας τόσο σε εικονικές όσο σε πραγματικές τάξεις περιέχει πολλά πλεονεκτήματα ενισχύοντας την ψηφιακή μάθηση. Υπάρχουν όμως και μειονεκτήματα όπως για παράδειγμα ο περιορισμός της προσωπικής αλληλεπίδρασης στην τάξη. Παρά τα μειονεκτήματα, η ψηφιακή τεχνολογία συμβάλλει στην προώθηση μαθησιακών εμπειριών μαθητών και εκπαιδευτικών από όλο τον κόσμο παρέχοντας δυνατότητες συνεργασίας και εμπλουτίζοντας τις ευκαιρίες μάθησης για όλους.

Στον μεταβαλλόμενο ψηφιακό κόσμο, είναι ζωτικής σημασίας οι μαθητές να εξοικειωθούν με την τεχνολογία από νεαρή ηλικία. Με την ενσωμάτωση της τεχνολογίας σε κάθε πτυχή της σχολικής ζωής, τα παιδιά θα αποκτήσουν τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες και θα σημειώσουν πρόοδο και επιτυχία. Θα πρέπει οι καινοτόμες πρακτικές μάθησης να φτάσουν σε όλες τις εκπαιδευτικές αίθουσες και να συναντήσουν όλους τους μαθητές και τους διδάσκοντες.